Europees alternatief voor Microsoft: zo vervang je Office, Outlook en Windows
Word, Excel, Outlook, Teams, OneDrive en Windows: Microsoft zit bij bijna iedereen op de computer. Nederland is volgens kenners zelfs meer dan welk Europees land ook een “Microsoft-land”. Toch groeit de vraag naar een Europees alternatief voor Microsoft. De Nederlandse overheid onderzoekt het, Duitse deelstaten stappen over, en ook steeds meer bedrijven en particulieren kijken rond. Een reden is de Amerikaanse Cloud Act, die Amerikaanse techbedrijven kan verplichten om gegevens af te staan aan de Amerikaanse overheid, ook als die gegevens in Europa zijn opgeslagen.
In dit artikel lees je welke Europese alternatieven er zijn voor de verschillende onderdelen van Microsoft.
Voor Word, Excel en PowerPoint
LibreOffice
LibreOffice is het bekendste gratis alternatief voor Microsoft Office. Het wordt ontwikkeld door The Document Foundation, een stichting in Berlijn, en is open source. Je krijgt een tekstverwerker (Writer), een spreadsheetprogramma (Calc), een presentatieprogramma (Impress) en meer. LibreOffice opent en bewaart gewoon Word- en Excel-bestanden.
Het nadeel is het uiterlijk. LibreOffice ziet er wat ouderwets uit en voelt soms minder soepel dan Office. Voor brieven, begrotingen en presentaties werkt het prima. Ingewikkelde Excel-bestanden met macro’s gaan niet altijd foutloos.
Collabora Online
Collabora Online is gebaseerd op LibreOffice, maar werkt in de browser en ziet er moderner uit. Je kunt er met meerdere mensen tegelijk in één document werken, zoals je gewend bent van Microsoft 365 of Google Docs. Collabora wordt vaak gebruikt in combinatie met Nextcloud.
OnlyOffice
OnlyOffice komt oorspronkelijk uit Letland en lijkt qua uiterlijk het meest op Microsoft Office. Wie gewend is aan de knoppen en menu’s van Word en Excel, vindt hier snel de weg. Er is een gratis versie voor de computer en een online versie voor teams.
Voor het hele pakket: Microsoft 365 vervangen
Nextcloud
Nextcloud is een Duits open-sourceplatform dat bestanden, agenda’s, contacten, chat, videobellen en kantoorprogramma’s combineert. Je kunt het zien als Microsoft 365 op een eigen server. Je kunt het zelf installeren, bijvoorbeeld op een NAS, of een Europese hostingpartij laten regelen. De Nederlandse overheid onderzoekt Nextcloud als alternatief voor Microsoft 365, en SURF heeft het al breed beschikbaar gemaakt voor het onderwijs.
Euro-Office en Office.eu
In 2026 zijn er twee nieuwe Europese pakketten bijgekomen. Euro-Office is een samenwerking van verschillende Europese bedrijven, waaronder IONOS en Nextcloud, en is ook in Nederland beschikbaar. Office.eu is een bedrijf uit Den Haag dat een volledig Europees alternatief voor Microsoft 365 en Google Workspace aanbiedt, met documenten, mail, agenda, opslag en videobellen. Beide draaien op Europese servers en zijn gebouwd op open-sourcesoftware.
Proton
Proton uit Zwitserland is begonnen met versleutelde e-mail, maar biedt inmiddels ook een agenda, cloudopslag, een wachtwoordmanager en online documenten. Het is vooral handig voor particulieren en kleine bedrijven die privacy belangrijk vinden.
Voor Outlook en Teams
Voor e-mail zijn er Europese diensten als Proton Mail, Tuta, Posteo en mailbox. Die bespreken we uitgebreid in ons artikel over een Europees alternatief voor Gmail. Als e-mailprogramma op je computer kun je Thunderbird gebruiken, dat gratis is en met elke mailbox werkt.
Voor videobellen en chatten in een team zijn Nextcloud Talk, Element en Jitsi Meet goede opties. Jitsi Meet kun je zelfs zonder account gebruiken: je maakt een link aan en deelt die met de mensen die mee moeten doen.
Voor Windows
Windows vervangen is de grootste stap. Het bekendste alternatief is Linux, een gratis besturingssysteem dat in veel varianten bestaat. openSUSE komt uit Duitsland. Linux Mint en Ubuntu zijn het makkelijkst voor beginners. Je kunt Linux eerst vanaf een USB-stick uitproberen zonder iets aan je computer te veranderen. Houd er wel rekening mee dat niet alle programma’s en games op Linux werken.
Hoe pak je het aan?
Je hoeft niet alles in één keer om te gooien. Begin met het onderdeel dat het makkelijkst te vervangen is. Voor de meeste mensen is dat de kantoorsoftware: installeer LibreOffice of OnlyOffice naast Office en kijk of je er een paar weken mee uit de voeten kunt. Daarna kun je je mail en bestanden verhuizen. Windows vervangen bewaar je voor het laatst, of je laat het zo als dat te veel gedoe is.
Meer Europese opties voor andere diensten vind je in ons overzicht van Europese alternatieven voor Big Tech.
Meer lezen? Bekijk alle artikelen in Handig.